Reporters Without Borders (RSF), Committee to Protect Journalists (CPJ), ARTICLE 19, International Federation of Journalists (IFJ), International Press Institute (IPI), European Federation of Journalists (EFJ), European Centre for Press and Media Freedom (ECPMF), Media Freedom Rapid Response (MFRR), Freedom House, Amnesty International, Human Rights Watch, UNESCO-ს, გაეროს ადამიანის უფლებათა უმაღლესი კომისრის ოფისს (OHCHR), ევროკომისიას, ევროპარლამენტს, ევროპის საბჭოს, ეუთოს მედიის თავისუფლების წარმომადგენელსა და მედიის თავისუფლებისა და ადამიანის უფლებების დაცვის სფეროში მოქმედ სხვა საერთაშორისო ორგანიზაციებს
მოგმართავთ თხოვნით, თქვენი მანდატის ფარგლებში შეისწავლოთ საქართველოში დამოუკიდებელი რეგიონული მაუწყებლის - ტელე-რადიო კომპანია "თრიალეთის" - მიმართ ბოლო ერთი წლის განმავლობაში განხორციელებული ფინანსური, ადმინისტრაციული და სამართლებრივი ზეწოლის ფაქტები და შეაფასოთ, შეესაბამება თუ არა აღნიშნული პროცესები მედიის თავისუფლების, კანონის უზენაესობის, კანონის წინაშე თანასწორობის, ეფექტიანი სამართლებრივი დაცვისა და სამართლიანი ადმინისტრაციული წარმოების საერთაშორისო სტანდარტებს.
ბოლო ერთი წლის განმავლობაში მივმართეთ პრაქტიკულად ყველა იმ სახელმწიფო ინსტიტუტს, რომლის კომპეტენციაშიც შედის ჩვენი უფლებების დაცვა და საქმის შესწავლა, მათ შორის საქართველოს პრემიერ-მინისტრს, საქართველოს პარლამენტს, საპარლამენტო კომიტეტებს, ფინანსთა სამინისტროს, შემოსავლების სამსახურს, სახალხო დამცველს, სასამართლოს, პროკურატურასა და სხვა შესაბამის უწყებებს.
მიუხედავად ამისა, ვერ მივიღეთ ეფექტიანი სამართლებრივი დაცვა, ხოლო ჩვენი საქმის დამოუკიდებელი, მიუკერძოებელი და ობიექტური შეფასება დღემდე არ მომხდარა. ჩვენი განცხადებებისა და საჩივრების ნაწილი უპასუხოდ დარჩა, სხვა შემთხვევებში კი საქმის განხილვა და გადაწყვეტილებების მიღება დაუსაბუთებლად გაჭიანურდა. სწორედ ამ გარემოებებმა გვაიძულა, მოგვემართა საერთაშორისო ორგანიზაციებისთვის.
ტელე-რადიო კომპანია "თრიალეთი" საქართველოს ერთ-ერთი უძველესი დამოუკიდებელი რეგიონული მაუწყებელია. კომპანია 1990 წლიდან, უკვე 36 წელია, უწყვეტად საქმიანობს, აშუქებს საზოგადოებისთვის მნიშვნელოვან საკითხებს და ემსახურება მოქალაქეების უფლებას, მიიღონ დამოუკიდებელი, მიუკერძოებელი და ობიექტური ინფორმაცია.
წლების განმავლობაში "თრიალეთი" სხვადასხვა ფორმით განიცდიდა ზეწოლას. ადგილობრივი ხელისუფლების წარმომადგენლები ხელს უშლიდნენ ჟურნალისტების პროფესიულ საქმიანობას, ზღუდავდნენ საჯარო ინფორმაციის ხელმისაწვდომობას, არ უშვებდნენ ჩვენს ჟურნალისტებს ადმინისტრაციულ შენობებში და სხვა გზებით აფერხებდნენ მაუწყებლის საქმიანობას.
ამასთანავე, ბიზნესის წარმომადგენლებისგან არაერთხელ მიგვიღია ინფორმაცია, რომ მათზე ხორციელდებოდა არაფორმალური ზეწოლა, რათა არ ეთანამშრომლათ "თრიალეთთან" ან შეეწყვიტათ უკვე დაწყებული თანამშრომლობა. გარდა ამისა, ადგილობრივი ხელისუფლების წინააღმდეგ წარმოებული რამდენიმე სასამართლო დავა უკვე წლებია განხილვის დაწყების მოლოდინშია.
2025 წლის დასაწყისიდან ზეწოლა კიდევ უფრო ინტენსიური გახდა. პროცესმა ცენტრალური ხელისუფლების დონეზე გადაინაცვლა და 2025 წლის 30 ივნისიდან ფინანსური, ადმინისტრაციული და სამართლებრივი ზეწოლის სისტემური ხასიათი მიიღო, რომელიც დღემდე გრძელდება.
შემოსავლების სამსახურმა ტელე-რადიო კომპანია "თრიალეთის" საბანკო ანგარიშებზე ინკასო სამჯერ დაადო. სამივე შემთხვევაში ინკასოს გამოყენება დროში დაემთხვა საქართველოს პრემიერ-მინისტრისა და ხელისუფლების მიმართ კრიტიკული ჟურნალისტური მასალების გაშუქებას.
განსაკუთრებით საყურადღებოა ის გარემოება, რომ პირველი ორი ინკასო გარკვეული პერიოდის შემდეგ მოიხსნა, ხოლო მესამე, რომელიც 2026 წლის 9 იანვარს დაწესდა, დღემდე მოქმედებს. აღნიშნული გარემოებების თანმიმდევრობა, ინკასოების დაწესების დროისა და კრიტიკული ჟურნალისტური საქმიანობის ქრონოლოგიასთან ერთად, საჭიროებს დამოუკიდებელ შეფასებას, რათა დადგინდეს, ხომ არ იქნა საგადასახადო აღსრულების მექანიზმი გამოყენებული დამოუკიდებელ მედიაზე ზეწოლის საშუალებად.
მოქმედი ინკასოს პირობებში "თრიალეთს" ჩამოერთვა შესაძლებლობა, თავისუფლად ესარგებლა საბანკო ანგარიშებით, დაეფარა თანამშრომელთა შრომის ანაზღაურება, მაუწყებლობის ტექნიკური ხარჯები და კომპანიის ყოველდღიური საქმიანობისთვის აუცილებელი სხვა ვალდებულებები.
ამ პროცესების შედეგად ტელე-რადიო კომპანია "თრიალეთი" უმძიმეს ფინანსურ მდგომარეობაში აღმოჩნდა. შეწყდა სატელიტური მაუწყებლობა, თანამშრომლები თვეების განმავლობაში ხელფასის გარეშე მუშაობდნენ, მნიშვნელოვნად შემცირდა კომპანიის საქმიანობისთვის აუცილებელი რესურსები, ხოლო ამჟამად მაუწყებელი იძულებულია, საგანგებო, შემცირებული სამუშაო რეჟიმით განაგრძოს საქმიანობა, რათა მაუწყებლობა სრულად არ შეწყდეს და კომპანია საბოლოოდ არ დაიხუროს.
"თრიალეთი" არ უარყოფს საგადასახადო დავალიანების არსებობას და არ ითხოვს განსაკუთრებულ შეღავათს, ან რაიმე სახის განსხვავებულ მოპყრობას.
ჩვენი მოთხოვნა მთელი ამ პერიოდის განმავლობაში მხოლოდ ერთი იყო - დაცული ყოფილიყო კანონის წინაშე თანასწორობის პრინციპი და "თრიალეთს" მისცემოდა იმავე სამართლებრივი შესაძლებლობებით სარგებლობის უფლება, რომლებიც სახელმწიფომ სხვა მედიასაშუალებების მიმართ გამოიყენა.
საქართველოში არაერთ მედიასაშუალებას აქვს საგადასახადო დავალიანება, ხოლო ზოგიერთი მათგანის დავალიანება ათეულობით მილიონ ლარს აღწევს. საქართველოს პრემიერ-მინისტრის საჯარო განცხადებებითაც დადასტურდა, რომ სახელმწიფომ ზოგიერთი ტელეკომპანიის მიმართ გამოიყენა საგადასახადო დავალიანების რესტრუქტურიზაციის, საგადასახადო შეთანხმებისა და სხვა სამართლებრივი მექანიზმები.
მიუხედავად ამისა, "თრიალეთს" იმავე სამართლებრივი შესაძლებლობის გამოყენებაზე არაერთხელ ეთქვა უარი ან მისი მოთხოვნები პასუხის გარეშე დარჩა.
შემოსავლების სამსახურის გადაწყვეტილებები სასამართლოში გავასაჩივრეთ და მოვითხოვეთ ინკასოს მოქმედების დროებით შეჩერება, თუმცა პირველი ინსტანციის სასამართლომ ჩვენი შუამდგომლობა არ დააკმაყოფილა.
აღნიშნული გადაწყვეტილება 2026 წლის 16 მარტს თბილისის სააპელაციო სასამართლოში გავასაჩივრეთ. სასამართლომ ოფიციალურად გვაცნობა, რომ საჩივარი წარმოებაში მიიღო და კანონით დადგენილ ორთვიან ვადაში განიხილავდა.
მიუხედავად ამისა, კანონით განსაზღვრული ვადა დიდი ხნის გასულია, ხოლო სასამართლოს გადაწყვეტილება დღემდე არ ჩაუბარებია ჩვენთვის. შედეგად, გაჭიანურდა იმ დროებითი სამართლებრივი დაცვის საკითხის განხილვაც, რომელსაც გადამწყვეტი მნიშვნელობა ჰქონდა ტელეკომპანიის საქმიანობის გაგრძელებისა და მისი დახურვის თავიდან აცილებისთვის.
სააპელაციო სასამართლოს ასევე წარვუდგინეთ ახალი ფაქტობრივი გარემოებები, მათ შორის საქართველოს პრემიერ-მინისტრის საჯარო განცხადებები სხვა ტელეკომპანიების საგადასახადო დავალიანებების მიმართ სახელმწიფოს განსხვავებული მიდგომის შესახებ, თუმცა ეს გარემოებებიც დღემდე არ შეფასებულა.
გასული ერთი წლის განმავლობაში არაერთხელ მივმართეთ საქართველოს პრემიერ-მინისტრს, საქართველოს პარლამენტს, საპარლამენტო კომიტეტებს, ფინანსთა სამინისტროს, შემოსავლების სამსახურს, სახალხო დამცველს, სასამართლოსა და პროკურატურას. ინფორმაცია ასევე მივაწოდეთ საქართველოში აკრედიტებულ დიპლომატიურ მისიებს, საერთაშორისო ორგანიზაციებსა და მედიის თავისუფლებისა და ადამიანის უფლებების დაცვის სფეროში მოქმედ არაერთ ორგანიზაციას.
ჩვენ წარვადგინეთ დოკუმენტები, ოფიციალური წერილები, სასამართლო მასალები და კონკრეტული ფაქტობრივი გარემოებები. მოვითხოვეთ პასუხები, საქმის შესწავლა და კანონის წინაშე თანასწორობის შესაძლო დარღვევის შეფასება.
მიუხედავად ამისა, დღემდე პასუხგაუცემელი რჩება ამ საქმის მთავარი და ფუნდამენტური კითხვა:
რატომ არ მიეცა ტელე-რადიო კომპანია "თრიალეთს" იმავე სამართლებრივი შესაძლებლობებით სარგებლობის უფლება, რომლებიც სახელმწიფომ სხვა მედიასაშუალებების მიმართ უკვე გამოიყენა?
ასევე პასუხგაუცემელია, რატომ არ მოხდა ერთი წლის განმავლობაში აღნიშნული საქმის დამოუკიდებელი და ობიექტური შესწავლა, რატომ დარჩა ჩვენი არაერთი მიმართვა უპასუხოდ და რატომ გაჭიანურდა იმ სამართლებრივი და ინსტიტუციური მექანიზმების მოქმედება, რომელთა მიზანიც მოქალაქეებისა და ორგანიზაციების უფლებების ეფექტიანი დაცვა უნდა იყოს.
მიგვაჩნია, რომ ეს საქმე აღარ ეხება მხოლოდ ერთ რეგიონულ მაუწყებელს. იგი აჩენს მნიშვნელოვან კითხვებს საქართველოში კანონის წინაშე თანასწორობის, სახელმწიფო ინსტიტუტების მიუკერძოებლობის, შერჩევითი ადმინისტრაციული პრაქტიკის, ეფექტიანი სასამართლო დაცვის, მედიის თავისუფლებისა და დემოკრატიული ინსტიტუტების ფუნქციონირების შესახებ.
დამოუკიდებელი რეგიონული მედიის ფინანსური და ადმინისტრაციული მექანიზმებით დასუსტება ან დახურვამდე მიყვანა ზიანს აყენებს არა მხოლოდ კონკრეტულ მედიასაშუალებას, არამედ საზოგადოების უფლებას, მიიღოს განსხვავებული, კრიტიკული და ადგილობრივ საჭიროებებზე ორიენტირებული ინფორმაცია.
გთხოვთ, თქვენი მანდატის ფარგლებში:
· შეისწავლოთ წარმოდგენილი ფაქტობრივი და სამართლებრივი გარემოებები;
· შეაფასოთ, შეესაბამება თუ არა "თრიალეთის" მიმართ განხორციელებული მოქმედებები მედიის თავისუფლების, კანონის უზენაესობის, კანონის წინაშე თანასწორობის, ეფექტიანი სამართლებრივი დაცვისა და სამართლიანი ადმინისტრაციული წარმოების საერთაშორისო სტანდარტებს;
· საჭიროების შემთხვევაში, მიმართოთ საქართველოს შესაბამის სახელმწიფო ორგანოებს დამატებითი ინფორმაციისა და განმარტებების მისაღებად;
· განახორციელოთ საქმის მონიტორინგი;
· შესაძლებლობის ფარგლებში გამოხატოთ საჯარო პოზიცია, გასცეთ რეკომენდაციები ან განახორციელოთ თქვენი მანდატით გათვალისწინებული სხვა შესაბამისი რეაგირება;
· საჭიროების შემთხვევაში, ასახოთ აღნიშნული საქმე თქვენს ანგარიშებში, განცხადებებსა და მედიის თავისუფლების მდგომარეობის შეფასებებში.
ჩვენთვის მნიშვნელოვანი იქნება ნებისმიერი დამოუკიდებელი შეფასება, რეკომენდაცია, საჯარო პოზიცია, მონიტორინგი თუ სხვა ფორმის მხარდაჭერა, რომელიც ხელს შეუწყობს ამ საქმის ობიექტურ, მიუკერძოებელ და საერთაშორისო სტანდარტებზე დაფუძნებულ შესწავლას.
საჭიროების შემთხვევაში, მზად ვართ წარმოგიდგინოთ დამატებითი დოკუმენტები, სასამართლო მასალები, სახელმწიფო უწყებებთან წარმოებული ოფიციალური კორესპონდენცია, ფინანსური და სამართლებრივი ინფორმაცია, ვიდეომასალები და სხვა მტკიცებულებები.
ვიმედოვნებთ, რომ წარმოდგენილი ფაქტები გახდება დამოუკიდებელი შეფასებისა და შესაბამისი რეაგირების საფუძველი.
წინასწარ გიხდით მადლობას ჩვენი მიმართვის განხილვისთვის და ვიმედოვნებთ, რომ თქვენი შეფასება და რეაგირება ხელს შეუწყობს საქართველოში მედიის თავისუფლების, კანონის უზენაესობისა და კანონის წინაშე თანასწორობის პრინციპების დაცვას.
პატივისცემით,
ტელე-რადიო კომპანია "თრიალეთი"
გორი, საქართველო
2026 წელი
